Tongkat Ali verboden in Nederland: dit is de reden

Tongkat Ali is de bekende naam voor Eurycoma longifolia, een plant uit Zuidoost Azië waarvan extracten niet als voedingssupplement op de Nederlandse markt mogen worden verkocht. De Europese voedselautoriteit EFSA onderzocht een wortelextract en vond aanwijzingen voor mogelijke DNA schade. Daarom is de veiligheid niet vastgesteld en ontbreekt de Europese markttoelating.

Toch kom je de naam nog tegen bij buitenlandse webshops en in artikelen over testosteron. Dat roept begrijpelijk vragen op. Waarom is de plant verboden, wat zeggen de onderzoeken precies en welke supplementen kun je wel kopen? We leggen de verschillen rustig uit en laten zien waarop je kunt letten als je een legaal alternatief zoekt.

In het kort

  • De plant heet botanisch Eurycoma longifolia en komt voor in delen van Zuidoost Azië.
  • Fabrikanten gebruiken de wortel voor poeders en extracten, maar deze producten zijn niet toegelaten als voedingssupplement in de EU.
  • EFSA concludeerde in 2021 dat het onderzochte extract mogelijk DNA kan beschadigen. Een veilige gebruikshoeveelheid kon daardoor niet worden vastgesteld.
  • De NVWA controleerde in 2024 zestien Nederlandse bedrijven. De NVWA trof bij tien bedrijven producten met deze plant aan.
  • Wil je een supplement kiezen dat wel op de Nederlandse markt mag worden verkocht? Vergelijk dan bijvoorbeeld zink, maca en ashwagandha op samenstelling en gebruiksvorm.

Tongkat Ali capsules in verschillende potjes op houten tafel

Wat is Tongkat Ali?

De plant Eurycoma longifolia komt van nature voor in delen van Zuidoost Azië. Vooral de wortel heeft een lange geschiedenis binnen traditionele kruidenbereidingen. In Maleisië en Indonesië gebruiken en verhandelen mensen de plant al lange tijd.

Je komt verschillende namen tegen. Zo noemen sommigen de plant ook Longjack, Pasak bumi of Malaysian ginseng. De wetenschappelijke naam Eurycoma longifolia is daarom handig als je wilt weten over welke plant een artikel of onderzoek gaat.

De wortel kan worden gedroogd, vermalen of verwerkt tot een extract. Daardoor verschillen producten in samenstelling en concentratie. Een gewoon wortelpoeder is bijvoorbeeld niet automatisch vergelijkbaar met een geconcentreerd waterextract.

Een wetenschappelijk overzicht, online gepubliceerd in december 2022, bespreekt hoe onderzoekers de verschillende bestanddelen en extractiemethoden analyseren. Dat helpt om te begrijpen waarom onderzoeksresultaten niet zomaar gelden voor ieder product met dezelfde plantennaam. Lees het overzicht over samenstelling en extractiemethoden.

Waarom is Tongkat Ali verboden in Nederland?

De belangrijkste reden is dat de plant niet is toegelaten als nieuw voedingsmiddel binnen de Europese Unie. Voor zulke ingrediënten gelden Europese toelatingsregels. Bovendien bracht een veiligheidsbeoordeling zorgen over mogelijke beschadiging van genetisch materiaal aan het licht.

De NVWA bevestigt dat producten met deze plant niet op de Nederlandse markt mogen worden gebracht. Het gaat dus niet om een tijdelijke voorraadstop of een beslissing van één fabrikant.

Wat betekent Novel Food voor Eurycoma longifolia?

Novel Food betekent nieuw voedingsmiddel. De Europese regelgeving gebruikt deze term voor voedsel waarvoor vóór 15 mei 1997 geen aantoonbare geschiedenis van consumptie in betekenisvolle hoeveelheden binnen de EU bestaat.

Een fabrikant moet voor een dergelijk ingrediënt de vereiste toelating verkrijgen voordat het op de markt mag komen. Traditioneel gebruik buiten Europa levert niet automatisch toestemming op.

Deze regels zijn vastgelegd in Verordening EU 2015/2283. De wettelijke status van een ingrediënt is daarom iets anders dan de populariteit ervan.

Wat concludeerde EFSA in 2021?

De Europese voedselautoriteit onderzocht een gestandaardiseerd waterextract uit de wortel van Eurycoma longifolia. Daarbij keek het wetenschappelijke panel naar de samenstelling, toxicologische gegevens en mogelijke gevolgen van gebruik.

De beoordeling leverde aanwijzingen op dat het onderzochte extract genetisch materiaal kan beschadigen. EFSA kon daarom de veiligheid onder de voorgestelde gebruiksomstandigheden niet vaststellen.

Dat is een duidelijke wetenschappelijke conclusie, maar geen vaststelling dat iedere gebruiker daadwerkelijk schade zal ondervinden. Voor de Europese toelating is het relevante punt dat de beschikbare gegevens onvoldoende waren om veilig gebruik vast te stellen.

De volledige beoordeling verscheen in het EFSA Journal in 2021. Bekijk het oorspronkelijke EFSA advies.

DNA schade en de veiligheidsbeoordeling

DNA bevat erfelijke informatie in onze cellen. Wanneer onderzoekers spreken over genotoxiciteit, bedoelen ze dat een stof genetisch materiaal kan beschadigen. Daarom is dit een belangrijk onderdeel van onderzoek naar voedselveiligheid.

Bij de beoordeling van Tongkat Ali ging het om verschillende laboratoriumtesten en aanvullend dieronderzoek. De resultaten gaven aanleiding tot zorgen over het onderzochte wortelextract.

Het is belangrijk om de uitkomst nauwkeurig te lezen. Een aanwijzing voor mogelijke DNA schade is niet hetzelfde als een bewezen ziekte bij mensen. Wel kan zo’n aanwijzing ervoor zorgen dat een veilige gebruikshoeveelheid niet kan worden vastgesteld.

Wat is er bij Eurycoma longifolia precies getest?

EFSA beoordeelde onder meer resultaten van testen met cellen en een onderzoek waarbij onderzoekers DNA schade in verschillende weefsels bekeken.

Een test met gekweekte cellen gaf aanwijzingen voor beschadiging van chromosomen. Aanvullend dieronderzoek liet bij de hoogste onderzochte hoeveelheid afwijkingen zien in weefsels van de maag en twaalfvingerige darm.

Het panel beoordeelde deze gegevens gezamenlijk. Daardoor draaide de conclusie niet om één losse test, maar om het totale beschikbare veiligheidsdossier.

Tongkat Ali supplement capsules met verschillende verpakkingen en doseringen

Voor wie de wetenschappelijke details wil bekijken, is de EFSA publicatie over de veiligheid van het wortelextract beschikbaar. Daarin staan de onderzoeksopzet, gebruikte hoeveelheden en conclusies.

Waarom bewijst een hoge testdosis geen veilige lage dosis?

Bij discussies over de veiligheid wijzen mensen soms op de hoge hoeveelheid uit een dieronderzoek. Dat lijkt een logische vergelijking, maar het is geen bewijs dat een lagere hoeveelheid bij mensen veilig is.

Een dieronderzoek en dagelijks menselijk gebruik zijn immers niet rechtstreeks met elkaar te vergelijken. Ook kunnen extracten verschillen in hun samenstelling.

Daarom is het verstandiger om de volledige veiligheidsbeoordeling te volgen dan zelf een veilige hoeveelheid uit één onderzoeksresultaat af te leiden.

Wat zijn de effecten van Tongkat Ali?

Wetenschappers onderzoeken de plant in publicaties vanwege verschillende mogelijke biologische effecten. Onderzoekers kijken bijvoorbeeld naar hormoonwaarden, lichamelijke prestaties en andere meetbare veranderingen.

Dat betekent niet dat ieder onderzocht effect ook daadwerkelijk is aangetoond. Bovendien gebruiken studies verschillende extracten, hoeveelheden en onderzoeksgroepen. Daardoor lopen de resultaten uiteen.

Voor consumenten is vooral het onderscheid belangrijk tussen een onderzoeksuitkomst en een gezondheidsclaim. Een studie kan een interessant resultaat opleveren zonder dat daarmee een werking voor een voedingssupplement voldoende is onderbouwd.

Een systematische review en meta analyse uit 2022 bespreekt verschillende onderzoeken naar Eurycoma longifolia en testosteronwaarden. De auteurs wijzen ook op beperkingen, waaronder kleine onderzoeksgroepen en verschillen tussen de studies. Bekijk de systematische review uit 2022.

Waarom oudere positieve studies voorzichtig lezen?

Buitenlandse aanbieders halen sommige oudere studies nog regelmatig aan. Daarbij ligt de nadruk vaak op de gemeten veranderingen, terwijl de omvang en de beperkingen van het onderzoek minder aandacht krijgen.

Bij een kleine onderzoeksgroep kan een uitkomst interessant zijn, maar dat is nog geen bewijs dat hetzelfde resultaat bij iedereen optreedt. Ook zegt een korte onderzoeksperiode weinig over de veiligheid van langdurige consumptie.

Bij Tongkat Ali speelt bovendien mee dat niet iedere studie hetzelfde extract heeft gebruikt. Daarom kun je positieve resultaten uit één onderzoek niet zonder meer toepassen op een ander product.

Tongkat Ali capsules en supplementen in diverse potjes op een houten tafel

In 2013 onderzochten wetenschappers de toxiciteit en genotoxiciteit van wortelpoeder. De gebruikte testen toonden geen mutageniteit of clastogeniteit aan. Dat is een andere bereiding dan het waterextract uit de EFSA beoordeling van 2021. Lees het toxicologische onderzoek uit 2013.

Een klinische studie uit 2021 volgde 45 mannen gedurende zes maanden. De onderzoekers vergeleken suppletie, training en de combinatie daarvan. De resultaten waren het gunstigst voor de gecombineerde interventie. Bekijk de klinische studie uit 2021.

Een bredere systematische review, online gepubliceerd in 2023, beoordeelde 52 onderzoeken naar 27 verschillende middelen die worden aangeboden als testosteronboosters. De auteurs concludeerden dat voor de meeste middelen geen overtuigende toename van testosteron was aangetoond. Bekijk de systematische review over testosteronboosters.

Deze publicaties geven verschillende soorten onderzoeksinformatie. Geen van deze bevindingen verandert de huidige Europese toelatingsstatus.

Wat zegt een extractverhouding over een supplement?

Bij plantenextracten kom je verhoudingen tegen zoals 10:1 of 100:1. Zo’n aanduiding verwijst naar de verhouding tussen het gebruikte plantenmateriaal en het verkregen extract.

Daaruit kun je niet automatisch afleiden hoeveel van een specifieke plantenstof aanwezig is. Ook kun je verschillende extracten niet uitsluitend op basis van deze verhouding met elkaar vergelijken.

Een vermelding van 200 of 400 mg vertelt evenmin of een product veilig is. Voor Tongkat Ali is die hoeveelheid zonder informatie over het gebruikte extract onvoldoende om de veiligheid te beoordelen. Daarvoor zijn de precieze samenstelling en een passende veiligheidsbeoordeling nodig. Voor het door EFSA beoordeelde extract kon die veiligheid niet worden vastgesteld.

Wat zijn de bijwerkingen en risico’s van Tongkat Ali?

Wanneer je naar bijwerkingen zoekt, verwacht je misschien een overzicht van tijdelijke klachten. Bij deze plant ligt de belangrijkste officiële zorg echter bij de mogelijke beschadiging van genetisch materiaal.

De veiligheidsbeoordeling uit 2021 leidde niet tot een vastgestelde veilige hoeveelheid. Daarom is het niet verstandig om alleen af te gaan op ervaringen van gebruikers of doseringen die buitenlandse verkopers noemen.

De NVWA adviseert consumenten om producten met de plant niet te kopen vanwege de mogelijke gezondheidsrisico’s. Deze waarschuwing is gebaseerd op de veiligheidsbeoordeling en de Europese marktregels.

Wil je toch een supplement aan je dagelijkse routine toevoegen? Dan kun je beter kiezen voor een product dat in Nederland mag worden verkocht en waarvan de samenstelling duidelijk op het etiket staat.

Kun je Tongkat Ali nog kopen in Nederland?

De plant mag niet als voedingssupplement op de Nederlandse markt worden gebracht. Toch kun je de naam nog tegenkomen in zoekresultaten, productoverzichten en advertenties van buitenlandse aanbieders.

Sommige webshops tonen oude productpagina’s terwijl het artikel niet meer verkrijgbaar is. Andere verkopers bevinden zich buiten de Europese Unie. Het feit dat een product online zichtbaar is, betekent daarom niet dat de verkoop in Nederland is toegestaan.

Ook een zoekopdracht om het extract te kopen verandert niets aan de wettelijke status. Daarom bieden wij liever informatie over toegestane alternatieven en de verschillen tussen supplementen.

Waarom wordt het nog online aangeboden?

De NVWA houdt toezicht op Nederlandse aanbieders en werkt samen met toezichthouders uit andere Europese landen. Webshops buiten Europa vallen echter niet op dezelfde manier onder haar directe handhavingsmogelijkheden.

In juni en juli 2024 inspecteerde de NVWA zestien Nederlandse bedrijven. Bij tien bedrijven trof de NVWA producten met Tongkat Ali aan. De betrokken bedrijven moesten deze producten uit de handel halen. De NVWA nam producten in beslag en legde boetes op.

Deze cijfers komen rechtstreeks uit de officiële inspectieresultaten over 2024.

Onder welke namen vind je Eurycoma longifolia?

Een ingrediënt hoeft niet altijd onder dezelfde handelsnaam te worden vermeld. Daarom is het verstandig om ook naar de botanische naam te kijken wanneer je de samenstelling van een product controleert.

  • Eurycoma longifolia is de wetenschappelijke plantennaam van Tongkat Ali.
  • Longjack is een veelgebruikte alternatieve naam.
  • Pasak bumi is een naam die vooral in Indonesische context voorkomt.
  • Malaysian ginseng is een commerciële benaming die ook in gebruik is.

Bij Tongkat Ali is de botanische naam dus nuttiger dan alleen de handelsnaam. Een naam op de voorkant van de verpakking vertelt namelijk niet altijd precies welk extract erin zit.

Let erop dat een vergelijkbare handelsnaam niet altijd betekent dat twee producten hetzelfde bevatten. Zo is Fadogia agrestis een andere plant. Die mag je dus niet verwarren met Eurycoma longifolia.

Bij twijfel geeft de volledige ingrediëntenlijst meer informatie dan een grote productnaam op de voorkant van de verpakking.

Welke legale opties zijn er?

Hoewel Tongkat Ali niet als voedingssupplement mag worden verkocht, zijn er andere supplementen waaruit je kunt kiezen. Daarbij is het belangrijk om niet uit te gaan van een identieke werking. Zink, maca en ashwagandha verschillen namelijk duidelijk in samenstelling en herkomst.

Kijk daarom naar wat je prettig vindt in gebruik, welke ingrediënten je zoekt en welke informatie op het etiket staat. Zo maak je een keuze op basis van controleerbare productgegevens.

Zink als mineraal supplement

Zink is een mineraal dat in verschillende voedingsmiddelen voorkomt en ook als supplement verkrijgbaar is. Je kunt kiezen uit meerdere verbindingen en hoeveelheden per capsule of tablet.

Voor zink bestaan toegelaten gezondheidsclaims. Zo draagt zink bij aan de instandhouding van normale testosterongehalten in het bloed. Deze claim betekent niet dat extra zink bij iedereen een hogere testosteronwaarde veroorzaakt.

Vergelijk daarom de hoeveelheid elementair zink, de gebruikte verbinding en de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid op de verpakking.

Maca als poeder of capsule

Maca komt van de plant Lepidium meyenii en je vindt de plant in verschillende vormen. Je vindt onder meer poeders, capsules en extracten.

Een poeder is handig wanneer je graag zelf een hoeveelheid afweegt of het door een maaltijd mengt. Capsules zijn juist praktisch wanneer je de voorkeur geeft aan een vaste hoeveelheid per keer.

Wil je meer weten over de verschillen? Lees ons artikel over maca en de andere vormen.

Ashwagandha als plantenextract

Ashwagandha is een andere plant, met de botanische naam Withania somnifera. Supplementen kunnen verschillende soorten extracten bevatten.

Daarom is het goed om te kijken welk plantendeel is gebruikt en of de fabrikant een gestandaardiseerd extract vermeldt. Niet iedere capsule bevat dezelfde samenstelling.

In ons artikel over ashwagandha KSM 66 lees je meer over deze extractvorm.

Onze keuze voor legale supplementen

Wij verkopen Tongkat Ali niet als voedingssupplement. Daarom richten we ons liever op producten waarvan je de samenstelling duidelijk kunt controleren.

Sinds 2016 helpen we klanten bij het vergelijken van supplementen. We merken daarbij dat vragen over ingrediënten, verschillen tussen extracten en de juiste productvorm vaak minstens zo belangrijk zijn als de naam op de verpakking.

Een goed etiket vermeldt duidelijk wat je koopt, hoeveel een portie bevat en hoe je het product gebruikt. Dat maakt vergelijken gemakkelijker.

Wil je verschillende producten rustig naast elkaar bekijken? In ons aanbod met supplementen vind je meerdere productvormen en ingrediënten. Zo kun je kiezen wat bij jouw voorkeur past.

Veelgestelde vragen over Tongkat Ali

Wat is Tongkat Ali?

Tongkat Ali is een andere naam voor Eurycoma longifolia, een plant uit Zuidoost Azië. Fabrikanten gebruiken vooral de wortel voor poeders en extracten. Je komt ook de namen Longjack en Pasak bumi tegen.

Wat zijn de effecten van Tongkat Ali?

Onderzoekers hebben onder meer hormoonwaarden en lichamelijke prestaties bestudeerd. De studies verschillen in omvang, duur en gebruikte extracten. Daarom zijn de resultaten geen bewijs van een gegarandeerde werking of veilige consumptie.

Is Tongkat Ali verboden in Nederland?

Ja. De plant is niet toegelaten als nieuw voedingsmiddel binnen de Europese Unie. Daarom mogen producten met dit ingrediënt niet als voedingssupplement op de Nederlandse markt worden gebracht.

Wat zijn de bijwerkingen van Tongkat Ali?

De belangrijkste officiële veiligheidszorg betreft mogelijke beschadiging van genetisch materiaal door het onderzochte wortelextract. EFSA kon de veiligheid niet vaststellen. Daarom adviseert de NVWA consumenten om producten met deze plant niet te kopen.

Kan ik Tongkat Ali kopen bij buitenlandse webshops?

Je kunt buitenlandse aanbieders tegenkomen in zoekresultaten. Dat betekent niet dat verkoop op de Nederlandse markt is toegestaan of dat het product veilig is. De NVWA raadt aankoop af vanwege mogelijke gezondheidsrisico’s.

Is 400 mg Tongkat Ali een veilige dosering?

Uit een vermelding van 400 mg kun je geen veilige hoeveelheid afleiden. De samenstelling van extracten verschilt en EFSA kon voor het beoordeelde extract geen veilig gebruik vaststellen. Daarom is een onderzoeksdosering geen gebruiksadvies.

Welke legale alternatieven kan ik vergelijken?

Je kunt bijvoorbeeld zink, maca en ashwagandha vergelijken op samenstelling, productvorm en informatie op het etiket. Het zijn verschillende ingrediënten met eigen kenmerken. Kies daarom niet op basis van een veronderstelde gelijke werking.

Hoogwaardige supplementen van cbd-producten.nl

Meer weten over legale opties?

  • Wij bieden geen supplementen met Tongkat Ali aan
  • Wel vind je vitamines, mineralen en producten met kruiden die in ons assortiment zijn toegestaan
  • Duidelijke productinfo zodat je weet wat je gebruikt
  • Eerlijke uitleg over gebruik en regels, zonder overdreven claims
  • Voor 15:30 besteld is dezelfde dag verzonden. Gratis verzending vanaf €60
  • Lees onze Trustpilot-reviews en ontdek ervaringen van andere klanten

Twijfel je welk toegestaan supplement het beste bij jouw situatie past? Neem dan gerust contact met ons op. We denken met je mee en geven eerlijk advies dat past bij jouw wensen.

Ik ben Stephan van Went en samen met mijn vrouw Marieke selecteren we elk supplement op basis van kwaliteit, herkomst en transparantie. Lees ons verhaal en ontdek waarom wij bewust kiezen voor schone en gecontroleerde producten.

Meer lezen

Deze blog geeft algemene informatie over voedingssupplementen, regelgeving en wetenschappelijk onderzoek. De informatie is niet bedoeld als persoonlijk medisch advies.

Comments are closed.