Scheurtjes Anus: oorzaken, herstel en wat je zelf kunt doen

Scheurtjes anus zijn kleine kloofjes in het slijmvlies van het anale kanaal die vooral pijn tijdens en na de ontlasting kunnen veroorzaken. Vaak zie je ook wat helder rood bloed op het toiletpapier. De medische naam is anale fissuur of fissura ani. Hoewel de klacht meestal onschuldig is, kan de pijn behoorlijk fel zijn en kan uitstel van de stoelgang het probleem juist in stand houden.

Bij een anale fissuur draait herstel vooral om één praktisch doel: voorkomen dat harde ontlasting het wondje telkens opnieuw openrekt. Daarom lees je hieronder wat de belangrijkste oorzaken zijn, wat je thuis kunt doen, welke rol vezels spelen en wanneer bloedverlies of aanhoudende pijn reden is om de huisarts te bellen.

In het kort

  • Harde ontlasting en persen zijn veelvoorkomende oorzaken van een anale fissuur.
  • Zachte ontlasting, voldoende drinken, vezelrijke voeding en dagelijks bewegen vormen de basis van de zelfzorg.
  • Psylliumvezels kunnen helpen om harde ontlasting te verminderen wanneer je daarbij voldoende drinkt.*
  • Een gewone cosmetische CBD zalf is geen behandeling voor een anale fissuur en hoort niet op een open wond of in het anale kanaal.
  • Bij veel bloedverlies, duizeligheid, bloedverdunners of onverklaard bloed uit de anus is medische beoordeling belangrijk.

Persoon met pijn door scheurtjes anus

Wat zijn scheurtjes bij de anus precies?

Scheurtjes anus zijn kleine, vaak langwerpige wondjes in het slijmvlies van het anale kanaal. Ze ontstaan meestal door mechanische belasting van de huid en het slijmvlies. Een scherpe of brandende pijn tijdens het poepen is kenmerkend. De pijn kan daarna nog een tijd blijven aanhouden.

Een beetje helder rood bloed op het toiletpapier past bij een anale fissuur. Toch is bloed uit de anus niet automatisch een scheurtje. Ook aambeien en andere aandoeningen kunnen bloedverlies veroorzaken. Daarom is het verstandig om nieuw of onverklaard bloedverlies niet zelf te diagnosticeren.

Hoe ontstaan scheurtjes anus?

De meest voorkomende aanleiding is harde of dikke ontlasting. Tijdens het persen komt er veel rek op het anale slijmvlies. Daardoor kan een klein wondje ontstaan. Ook herhaalde diarree kan het gebied irriteren. Bij sommige mensen speelt daarnaast een verhoogde spanning van de interne kringspier een rol.

De vicieuze cirkel van pijn en harde ontlasting

Pijn kan ervoor zorgen dat je de stoelgang uitstelt. Daardoor blijft ontlasting langer in de darm en kan die harder worden. Vervolgens moet je meer persen en kan het scheurtje opnieuw open gaan. Juist daarom is het belangrijk om aandrang niet lang op te houden en de ontlasting zo soepel mogelijk te houden.

Andere mogelijke oorzaken van scheurtjes anus

Een fissuur kan ook ontstaan na een bevalling, na anale seks of bij langdurige diarree. Minder vaak ligt er een darmziekte of een andere aandoening achter. Meerdere scheurtjes, een afwijkende plek van het wondje of klachten die niet herstellen verdienen daarom medische beoordeling.

Vezels en water bij anale fissuur

Wat kun je zelf doen bij scheurtjes anus?

Bij een acuut anusscheurtje bestaat de eerste aanpak meestal uit eenvoudige maatregelen die de ontlasting zacht houden en nieuwe beschadiging beperken. Denk aan vezelrijke voeding, voldoende drinken, dagelijks bewegen en direct naar het toilet gaan wanneer je aandrang voelt.

  • Drink verspreid over de dag voldoende vocht.
  • Eet volkoren producten, groente, fruit, peulvruchten en noten.
  • Ga naar het toilet zodra je aandrang voelt.
  • Probeer niet hard te persen en blijf niet onnodig lang op het toilet zitten.
  • Maak de huid rustig schoon met water en vermijd agressieve zeep of sterk geparfumeerde doekjes.

Een warm bad of zitbad kan prettig aanvoelen en ontspanning geven. Het bewijs dat een zitbad op zichzelf de genezing versnelt is echter beperkt. Zie het daarom als comfortmaatregel en niet als vervanging van zachte ontlasting of medische behandeling.

Hoe lang duurt herstel van een anale fissuur?

Een verse fissuur kan binnen enkele weken herstellen, vooral wanneer harde ontlasting wordt voorkomen. Hoe langer klachten bestaan, hoe kleiner de kans dat alleen zelfzorg voldoende is. Richtlijnen gebruiken vaak zes weken als praktische grens tussen een acute en chronische fissuur.

Bij een chronische anale fissuur kan de interne kringspier langdurig aangespannen blijven. Daardoor kan de plaatselijke doorbloeding afnemen en kan herstel moeilijker worden. Een huisarts kan dan beoordelen of een medicinale crème, pijnstilling, een verwijzing of een andere behandeling nodig is.

Psylliumvezels met water voor zachte ontlasting

Welke producten passen bij scheurtjes anus?

Supplementen behandelen een anale fissuur niet. Toch kan één productgroep praktisch relevant zijn: vezels die worden gebruikt om harde ontlasting te verminderen. Daarnaast kan een milde huidverzorging prettig zijn voor de intacte huid rondom de anus, maar dat is iets anders dan het behandelen van het scheurtje zelf.

Psylliumvezels bij harde ontlasting

Psylliumvezels nemen water op en vergroten het volume van de darminhoud. Daardoor kan de ontlasting zachter worden en gemakkelijker passeren.* Gebruik psyllium altijd met voldoende water. Bouw de hoeveelheid rustig op wanneer je weinig vezels gewend bent. Bekijk ons psylliumvezel product voor de samenstelling en gebruiksinformatie.

CBD zalf alleen voor intacte huid rondom de anus

Een CBD zalf is een cosmetisch huidverzorgingsproduct. Je kunt zo’n product alleen overwegen voor de intacte, droge huid rondom de anus wanneer de gebruiksaanwijzing dat toelaat. Breng een gewone cosmetische zalf niet in het anale kanaal en niet op een open wond aan. CBD zalf is geen geneesmiddel tegen een fissuur.

Wat zegt onderzoek over hennepzalf?

Er is een kleine prospectieve studie gepubliceerd naar een speciale hennepgebaseerde combinatiezalf bij chronische anale fissuren. Daarbij rapporteerden deelnemers minder klachten. Dat onderzoek had echter geen controlegroep en het onderzochte product bevatte meerdere ingrediënten. De resultaten bewijzen daarom niet dat CBD zelf scheurtjes anus geneest. Ook een oudere casusreeks met vijf patiënten is te klein om daar een betrouwbaar behandeladvies op te baseren.

Wanneer moet je met scheurtjes anus naar de huisarts?

Neem contact op met de huisarts wanneer je niet zeker weet waar bloed uit de anus vandaan komt, wanneer de klachten blijven terugkomen of wanneer pijn en bloedverlies niet verbeteren. Bij een fissuur die langer dan ongeveer zes weken bestaat is beoordeling extra belangrijk, omdat er dan sprake kan zijn van een chronische fissuur.

Bel direct de huisarts of huisartsenpost bij veel bloedverlies in korte tijd, bij bloedverlies samen met duizeligheid, klamheid of sufheid, of wanneer je bloedverdunners gebruikt en uit de anus bloedt. Ook koorts, toenemende zwelling, pus of ernstige ziekteverschijnselen zijn redenen om snel medisch advies te vragen.

Welke behandeling kan een arts adviseren?

Als zelfzorg onvoldoende helpt, kan een arts eerst kijken naar de ontlasting en naar het scheurtje zelf. Afhankelijk van de situatie kunnen middelen worden gebruikt die de kringspier ontspannen en de plaatselijke doorbloeding beïnvloeden. Voorbeelden zijn diltiazem of een nitraatcrème. Deze middelen zijn niet hetzelfde als een gewone huidzalf.

Bij hardnekkige chronische klachten kan een specialist andere opties bespreken, waaronder botulinetoxine of een operatie. Welke behandeling past hangt af van de duur van de klachten, eerdere behandelingen en het risico op bijwerkingen. Laat dat daarom individueel beoordelen.

Veelgestelde vragen over scheurtjes anus

Kunnen scheurtjes anus vanzelf genezen?

Ja. Een verse anale fissuur kan vaak herstellen met maatregelen die de ontlasting zacht houden. Blijven de klachten bestaan of komen ze steeds terug, laat dan beoordelen of er sprake is van een chronische fissuur.

Waarom doet een anale fissuur zoveel pijn?

Het wondje wordt tijdens de stoelgang opgerekt. Bovendien kan de kringspier reflexmatig aanspannen. Daardoor kan de scherpe of brandende pijn ook na de ontlasting nog aanhouden.

Is helder rood bloed normaal bij een scheurtje?

Een kleine hoeveelheid helder rood bloed kan bij een fissuur voorkomen. Toch heeft bloed uit de anus meerdere mogelijke oorzaken. Laat nieuw of onverklaard bloedverlies daarom beoordelen.

Helpt psyllium bij scheurtjes anus?

Psyllium behandelt het wondje niet rechtstreeks. Het kan wel helpen om harde ontlasting te verminderen wanneer het met voldoende vocht wordt gebruikt.* Daardoor wordt de anus tijdens de stoelgang minder sterk belast.

Mag je CBD zalf op een anale fissuur smeren?

Een gewone cosmetische CBD zalf is niet bedoeld als behandeling van een open anale fissuur. Gebruik zo’n product alleen op intacte huid en volg de gebruiksaanwijzing. Vraag bij twijfel aan een arts of apotheker welk product geschikt is voor de plek.

Is een warm zitbad goed bij een fissuur?

Warm water kan prettig en ontspannend aanvoelen. Onderzoek laat echter geen overtuigend zelfstandig effect op genezing zien. De belangrijkste zelfzorg blijft gericht op zachte ontlasting en het vermijden van hard persen.

Wanneer zijn scheurtjes anus chronisch?

In medische richtlijnen wordt vaak een grens van ongeveer zes weken gebruikt. Bij klachten die zo lang aanhouden is het verstandig de huisarts te laten beoordelen of aanvullende behandeling nodig is.

Supplementen van cbd-producten.nl

Meer weten over scheurtjes anus?

  • We geven duidelijke informatie over producten en hun juiste gebruik
  • Bij medische klachten maken we onderscheid tussen verzorging en behandeling
  • Productspecificaties en ingrediënten zijn transparant terug te vinden
  • Voor 15:30 besteld is dezelfde dag verzonden. Gratis verzending vanaf €60
  • Lees onze Trustpilot reviews en ontdek ervaringen van andere klanten

Twijfel je over een supplement of huidverzorgingsproduct? Neem dan gerust contact met ons op. Bij klachten die medisch beoordeeld moeten worden verwijzen we je liever naar huisarts of apotheker.

Ik ben Stephan van Went en samen met mijn vrouw Marieke selecteren we producten op basis van kwaliteit, herkomst en transparantie. Lees ons verhaal en ontdek hoe wij ons assortiment samenstellen.

Meer lezen

* De in deze blog genoemde gezondheidsvoordelen zijn in afwachting van goedkeuring door de Europese Commissie. Deze informatie is informatief bedoeld en vervangt geen medisch advies.